ماهیت حقوقی عوامل خود مختار مبتنی بر هوش مصنوعی در انعقاد قراردادهای تجاری

با شتاب گرفتن روند تحول دیجیتال، الگوریتم‌های هوش مصنوعی از نقش ابزارهای ساده برای اجرای دستورات انسانی، به سمت «عوامل خودمختار» « Autonomous Agents » با توانایی تصمیم‌گیری مستقل حرکت کرده‌اند. این گذار، چالش بنیادینی در نظام‌های حقوقی کلاسیک ایجاد کرده است؛ چرا که رکن اصلی انعقاد قرارداد، یعنی «اراده» و «قصد»، بر پایه ماهیت انسانی و آگاهی معطوف است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ماهیت حقوقی این عوامل خودمختار و جایگاه آن‌ها در نظریه نمایندگی و انعقاد قراردادهای تجاری انجام شده است. مسئله اصلی این تحقیق، این است که آیا می‌توان این عوامل را در جایگاه «نماینده» « Agent » قرار داد یا باید آن‌ها را صرفاً «ابزاری پیشرفته» دانست؟ همچنین، چالش‌های مربوط به مسئولیت حقوقی در صورت بروز خطا یا نقض قرارداد توسط هوش مصنوعی مورد واکاوی قرار گرفته است. با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و نگاه تطبیقی، این تحقیق نشان می‌دهد که چارچوب‌های فعلی حقوق قراردادها و حقوق تجارت، در مواجهه با «اراده الگوریتمی»، دچار خلاء هستند. یافته‌های پژوهش بر ضرورت بازتعریف مفهوم «اراده مجازی» و ایجاد یک رژیم حقوقی جدید برای عوامل خودمختار، جهت حفظ امنیت حقوقی در معاملات دیجیتال، تأکید دارد.